en مطالعه تطبیقی برنامه درسی کارشناسی‌ارشد تخصصی پرستاری داخلی-جراحی در ایران و برنامه کارشناسی‌ارشد عمومی (MSN) در پاکستان تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">زمینه و هدف: آموزش پرستاری سنگ‌بنای نظام‌های سلامت است که مستقیماً بر کیفیت مراقبت و توسعه حرفه‌ای تأثیر می‌گذارد. در حالی که هر دو کشور ایران و پاکستان آموزش پرستاری را در مقطع کارشناسی‌ارشد ارائه می‌دهند، رویکردهای ساختاری آن‌ها تفاوت قابل‌توجهی با یکدیگر دارد. این مطالعه با هدف مقایسه برنامه درسی کارشناسی‌ارشد تخصصی پرستاری داخلی-جراحی ایران با برنامه عمومی کارشناسی‌ارشد علوم پرستاری</span> (MSN) <span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">پاکستان، جهت شناسایی نقاط قوت و ارائه بینش‌های مبتنی بر شواهد برای اصلاح برنامه درسی انجام شد</span>.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">مواد و روش‌ها: یک طرح توصیفی-تطبیقی با استفاده از مدل چهار مرحله‌ای بِردای (توصیف، تفسیر، هم‌جواری و مقایسه) به کار گرفته شد. به عنوان یک تحلیل اسنادی، داده‌ها از اسناد رسمی منتشر شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران، شورای پرستاری و مامایی پاکستان، کمیسیون آموزش عالی پاکستان و وب‌سایت‌های دانشگاهی منتخب بازیابی شدند. تحلیل بر چارچوب هم‌ارزی عملکردی متمرکز بود تا مسیرهای تخصصی و عمومی را در طول اهداف برنامه، ساختار، فلسفه آموزشی، معیارهای پذیرش، استراتژی‌های تدریس و روش‌های ارزشیابی مقایسه کند</span>.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">یافته‌ها: هر دو برنامه درسی در هدف غایی آماده‌سازی پرستاران شایسته و متعهد از نظر اخلاقی مشترک هستند، اما در جهت‌گیری ساختاری متفاوت‌اند. برنامه درسی ایران به‌شدت تخصصی است و بر تخصص بالینی در مراقبت‌های داخلی-جراحی، پژوهش و توسعه دانش بومی-فرهنگی تأکید دارد. در مقابل، </span>MSN <span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">پاکستان یک برنامه عمومی یکپارچه است که آموزش شایستگی‌محور، مهارت‌های رهبری، همکاری‌های بین‌حرفه‌ای و یادگیری ترکیبی را در اولویت قرار می‌دهد. پذیرش در ایران متمرکز و مبتنی بر آزمون است که بر شایستگی تحصیلی تمرکز دارد، در حالی که پاکستان بر ثبت‌نام حرفه‌ای (داشتن شماره نظام) و تجربه بالینی تأکید می‌کند. ارزشیابی در ایران به شدت بر آزمون‌های کتبی و پایان‌نامه‌های پژوهشی متکی است، در حالی که پاکستان ارزشیابی‌های عملکردمحورتر و پروژه‌های کاربردی را اتخاذ می‌کند</span>.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">نتیجه‌گیری: هر دو نظام، حرفه‌ای‌سازی پرستاری را از طریق مسیرهای متمایزی پیش می‌برند: ایران از طریق تخصص‌گرایی بالینی و پاکستان از طریق یک چارچوب عمومیِ رهبری‌محور. ادغام تمرکز بالینی و اخلاقی متمرکز در ایران با رویکرد یادگیری انعطاف‌پذیر، شایستگی‌محور و ارتقایافته با فناوری در پاکستان، می‌تواند مدلی جامع برای اصلاح برنامه درسی ایجاد کند که برنامه‌های منطقه‌ای را با استانداردهای در حال تکامل سلامت جهانی همسو سازد</span>.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Background and Aim:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"> Nursing education is a cornerstone of health systems, directly impacting care quality and professional development. While both Iran and Pakistan offer master&rsquo;s level nursing education, their structural approaches differ significantly. This study aims to compare Iran&rsquo;s specialized Master&rsquo;s degree curriculum in medical&ndash;surgical nursing with Pakistan&rsquo;s generalist Master of Science in Nursing (MSN) program to identify strengths and provide evidence-based insights for curriculum reform.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<b>Materials and Methods:</b> </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">A descriptive&ndash;comparative design was employed, utilizing Bereday&rsquo;s four-step model (description, interpretation, juxtaposition, and comparison). As a documentary analysis, data were retrieved from official documents issued by the Iranian Ministry of Health and Medical Education, the Pakistan Nursing and Midwifery Council, the Higher Education Commission of Pakistan, and selected university websites. <strong>The university websites were located in both Iran and Pakistan.</strong> The analysis of websites focused on a functional equivalence framework to compare specialized and generalist tracks across program objectives, structure, educational philosophy, admission criteria, teaching strategies, and evaluation methods.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Results:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"> Both curricula share the overarching goal of preparing competent and ethically committed nurses but differ in structural orientation. The Iranian curriculum was highly specialized, emphasizing on clinical expertise in medical-surgical care, research, and endogenous cultural knowledge development. In contrast, the Pakistani MSN was a unified generalist program that prioritized competency-based education, leadership skills, interprofessional collaboration, and blended learning. Admission in Iran is centralized and examination-driven, focusing on academic merit, while Pakistan emphasizes on professional registration and clinical experience. Assessment in Iran relies heavily on written examinations and research theses, whereas Pakistan adopts more performance-oriented and applied project-based evaluations.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <b>Conclusion:</b> Both systems advance nursing professionalization through distinct pathways: Iran through clinical specialization and Pakistan through a leadership-oriented generalist framework. Integrating Iran&rsquo;s intensive clinical and ethical focus with Pakistan&rsquo;s flexible, competency-based, and technology-enhanced learning approach could produce a comprehensive model for curriculum reform, aligning regional programs with evolving global health standards.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; آموزش پرستاری؛ برنامه درسی؛ پرستاری داخلی-جراحی؛ آموزش شایستگی‌محور؛ مطالعه تطبیقی Nursing education, curriculum, medical-surgical nursing, competency-based education, comparative study. 119 143 http://knjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-126-4&slc_lang=en&sid=1 Akbar Javadi اکبر جوادی javadiakbar40@yahoo.com 1003194753284600764 1003194753284600764 No Student Research Committee, School of Nursing and Midwifery, USERN Office, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran. Faculty of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran. Fatemeh Ghasemi فاطمه قاسمی ghasemi.f@lums.ac.ir 1003194753284600765 1003194753284600765 No Social Determinants of Health Research Center, School of Nursing and Midwifery, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran Sajjad Yarahmadi سجاد یاراحمدی Yarahmadi.s@lums.ac.ir 1003194753284600766 1003194753284600766 Yes Cardiovascular Research Center, Shahid Rahimi Hospital, School of Nursing and Midwifery, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran