en کارآفرینی پرستاری و مهاجرت پرستاران در ایران: مرور روایتی فرصت‌ها، چالش‌ها و پیامدهای آن برای تقویت نظام سلامت تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">زمینه و هدف:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> مهاجرت پرستاران یکی از چالش‌های مهم نظام‌های سلامت، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، است که می‌تواند به کمبود نیروی انسانی، افزایش بار کاری و کاهش کیفیت مراقبت منجر شود. ازاین‌رو، شناسایی رویکردهای جدید برای حفظ پرستاران در نظام سلامت و فراهم‌کردن فرصت‌های حرفه‌ای پایدار برای آنان ضروری است. کارآفرینی پرستاری به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین، می‌تواند با فراهم‌کردن فرصت‌های حرفه‌ای و شغلی برای پرستاران، افزایش رضایت شغلی و تقویت نظام سلامت، در پاسخ به این چالش‌ها نقش داشته باشد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مواد و روش‌ها::</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این مطالعه با هدف بررسی کارآفرینی پرستاری، فرصت‌ها و چالش‌های آن و نقش آن در مدیریت مهاجرت پرستاران و تقویت نظام سلامت، با تمرکز بر ایران، به‌صورت مرور روایتی انجام شد. جستجوی ساختاریافته در پایگاه‌های </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PubMed</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Scopus</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Web of Science</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> و </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Google Scholar</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> تا ژانویه 2026 انجام گرفت. مطالعات کمی، کیفی، مروری و مفهومی منتشرشده به زبان انگلیسی یا فارسی وارد مطالعه شدند و یافته‌های مطالعات به‌صورت روایتی ترکیب و تحلیل شدند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> شواهد موجود نشان می‌دهد که کارآفرینی پرستاری می‌تواند به پرستاران در افزایش کنترل و استقلال در فعالیت‌های حرفه‌ای کمک کند، فرصت‌هایی برای توسعه مسیرهای شغلی فراهم آورد و زمینه کسب درآمد پایدار را ایجاد کند. این مزایا می‌توانند با افزایش رضایت شغلی و بهبود ارائه مراقبت همراه باشند و به‌طور بالقوه تمایل پرستاران به ترک کشور را کاهش داده و به ماندگاری آنان در نظام سلامت کمک کنند. همچنین، پرستاران کارآفرین می‌توانند از طریق توسعه خدماتی مانند کلینیک‌های پرستاری، خدمات مراقبت در منزل و آموزش سلامت برخط، به بهبود دسترسی و افزایش کارایی خدمات سلامت کمک کنند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> کارآفرینی پرستاری می‌تواند به‌عنوان یکی از رویکردهای بالقوه برای مواجهه با مهاجرت پرستاران و هم‌زمان تقویت نظام سلامت مورد توجه قرار گیرد. تحقق ظرفیت‌های کارآفرینی پرستاری مستلزم ایجاد سیاست‌ها و مقررات حمایتی، ارائه آموزش‌های تخصصی کارآفرینی و ایجاد تغییرات لازم در ساختارها و رویه‌های سازمانی است.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Background and aim:</span></span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> Nurse migration is a major challenge for health systems, particularly in developing countries, leading to staff shortages, increased workload, and reduced quality of care. New approaches are needed to retain nurses and provide long-term opportunities for them. Nursing entrepreneurship is a promising approach that can support nurses, improve job satisfaction, and strengthen health systems.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Material and Methods:</span></span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> This narrative review examined nursing entrepreneurship, its opportunities and challenges, and its role in managing nurse migration and strengthening the health system, with a focus on Iran. A structured search was conducted in PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar up to January 2026. Quantitative, qualitative, review, and conceptual studies in English or Persian were included in this review and its findings were synthesized narratively.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Results: </span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Available evidence shows that nursing entrepreneurship helps nurses gain control over their work. It offers ways to build a career and creates chances to earn a steady income. These advantages make nurses happier with their jobs and improve the care they provide. This might make them less likely to leave the country and more likely to stay in the health system. Nurses who start their businesses also help make health services easier to reach and more efficient. They come up with ideas, like clinics run by nurses, home care services and online health education.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Conclusion:</span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> Nursing entrepreneurship is a way to deal with nurses moving abroad while making health system stronger. Favorable rules, special training and changes in how organizations work are needed to make nursing entrepreneurship a reality. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; کارآفرینی؛ پرستاری؛ مهاجرت؛ نظام سلامت Entrepreneurship, nursing, migration, health systems. 180 192 http://knjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-122-2&slc_lang=en&sid=1 Zahra Tayebi Myaneh زهرا طیبی میانه Tayebi.medical@gmail.com 1003194753284600814 1003194753284600814 No Social Determinants of Health Research Center, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran Seyedeh Soghra Taher Harikandeie سیده صغری طاهر هریکندئی s.taher@abzums.ac.ir 1003194753284600815 1003194753284600815 Yes Social Determinants of Health Research Center, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran 3. Maryam Shiri مریم شیری m.shiri@abzums.ac.ir 1003194753284600816 1003194753284600816 No Faculty of Nursing, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran PhD Candidate in Medical Education, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran