Knowledge of Nursing Journal

en بررسی تاثیر برنامه مراقبتی مبتنی بر مدل سیستمی بتی نیومن بر کیفیت زندگی نوجوانان دارای چاقی Investigating the Effect of a Care Program Based on Betty Newman's Systemic Model on the Quality of Life of Obese Adolescents تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: چاقی در نوجوانان می‌تواند پیامدهای جدی بر سلامت جسمی و روانی آنها داشته باشد. مدل سیستمی بتی نیومن با توجه به ابعاد مختلف سلامت و کیفیت زندگی، می‌تواند به عنوان یک چارچوب مؤثر برای طراحی برنامه‌های مراقبتی برای نوجوانان چاق مورد استفاده قرار گیرد. هدف از این مطالعه تعیین تاثیر برنامه مراقبتی مبتنی بر مدل سیستمی بتی نیومن بر کیفیت زندگی نوجوانان دارای چاقی مدارس شهر خرم آباد، ایران بود. روش اجرای تحقیق: این پژوهش یک مطالعه تجربی از نوع کاربردی با طرح پیش آزمون_پس آزمون با گروه کنترل تصادفی شده بود. تعداد 64 نفر نوجوان مبتلا به چاقی با دامنه سنی 12 تا 18 سال از میان نوجوانان مبتلا به چاقی که در مدارس متوسطه اول و دوم شهر خرم آباد مشغول به تحصیل هستند به صورت روش تصادفی ساده انتخاب شدند. گروه مداخله برنامه مراقبتی مبتنی بر مدل سیستمی بتی نیومن را در 6 جلسه دریافت کرد و در گروه کنترل مداخله‌ای صورت نگرفت. ابزار جمع آوری داده‌ها در مطالعه حاضر چکلیست مشخصات دموگرفیک و پرسشنامه کیفیت زندگی نوجوانان (KIDSCREEN-27) بود. داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 22 تجزیه و تحلیل شد. نتایج: کیفیت زندگی نوجوانان دارای چاقی مدارس شهر خرم آباد قبل و بعد از مداخله در گروه تجربی تغییر کرده است و بعد از مداخله بهتر شده است (0001/0=p). همچنین کیفیت زندگی نوجوانان دارای چاقی مدارس شهر خرم آباد در نوبت اول و نوبت دوم در گروه کنترل تغییری کرده است و بهترشده است (0001/0=P). نتایج نشان داد کیفیت زندگی نوجوانان دارای چاقی مدارس شهر خرم آباد بعد از مداخله در گروه تجربی و نوبت اول گروه کنترل تغییری نکرده است (18/0=P). نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که مداخله مبتنی بر مدل بتی نیومن اگرچه منجر به بهبود کیفیت زندگی در گروه تجربی شد، اما این بهبود در مقایسه با گروه کنترل از نظر آماری معنادار نبود. این یافته می‌تواند نشان‌دهنده نیاز به مداخلات طولانی‌مدت‌تر یا جامع‌تر برای ایجاد تغییرات پایدار در کیفیت زندگی نوجوانان چاق باشد.   Background and Aim: Obesity in adolescents can have serious consequences for their physical and mental health. Betty Newman's systems model can be used as an effective framework for designing care programs for obese adolescents. The aim of this study was to determine the effect of a care program based on Betty Newman's systemic model on the quality of life of obese adolescents studying at schools of Khorramabad city, Iran. Materials and Methods: This research was a semi-experimental study with a pretest-posttest design with a randomized control group. 64 obese adolescents aged 12 to 18 years were selected from obese adolescents studying in the first and second secondary schools of Khorramabad city using a using convenience sampling and then randomly assigned. The intervention group received a care program based on the Betty Newman systemic model in 6 sessions. The data collection tools in the present study were a demographic form and health-related quality of life (HRQoL). The data were analyzed using SPSS version 22 software. Results: At baseline, the mean quality-of-life score was significantly lower in the intervention group than in the control group (58.7 ± 9.8 vs. 67.8 ± 8.6, p <.001). Following the intervention, the mean quality-of-life score was 57.9 ± 10.3 in the intervention group and 69.9 ± 9.4 in the control group, and the difference between the two groups remained statistically significant (p <.001). Conclusion: The findings of the present study showed that the intervention based on Betty Neuman's systems model did not lead to an improvement in quality-of-life scores among adolescents with obesity during the study period. Despite the lack of significant improvement observed in the present study, the findings provide useful evidence for the development and refinement of school-based programs aimed at promoting the well-being and quality of life of adolescents with obesity.   مدل سیستمی بتی نیومن, کیفیت زندگی, نوجوانان, چاقی Betty Newman system model, quality of life, adolescents, obesity. 153 163 http://knjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-41-4&slc_lang=en&sid=1 Faeze Rezaeian فایزه رضاییان faezerezaeian0076@gmail.com 1003194753284600781 0009000840323038 No MSc Student, Department of Nursing, TeMS.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. Haideh Mamiyanloo Yengejeh هایده ممی یانلو ینگجه h.mamiyanloo@iautmu.ac.ir 1003194753284600782 1003194753284600782 Yes Lecturer, Department of Nursing, TeMS.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. Marjan Akhavan Amjadi مرجان اخوان امجدی Marjan_akhavan2003@yahoo.com 1003194753284600783 0000000218617944 No Assistant Professor, Department of Midwifery, TeMS.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.